Φρέσκοι, καλοντυμένοι, ατάραχοι, χωρίς την παραμικρή νευρικότητα, παρακολουθούνε τον κατάλογο που ξεδιπλώνεται από τα χέρια του διοικητή.
Μόνο ένα χαμόγελο σκληρό, όλο σαρκασμό, στη γέννησή του απάνω, φαίνεται απλωμένο στα λιοψημένα πρόσωπα των παλληκαριών...
Το πρώτο όνομα του καταλόγου.
Μια βροντερή φωνή, σαν καμπάνα χαμηλού καμπαναριού, σκεπάζει τα πάντα, αναταράζει τον αέρα, ταλαντεύεται στα φτερά της λίγο και χτυπά στ' απέναντι βουνό, που αντιλαλεί το "Παρών!" Εχετε γεια! Κουράγιο κι αξιοπρέπεια παιδιά!
Ετσι μας αποχαιρετά και παίρνει τη θέση του...».
(Από το βιβλίο «Στρατόπεδο Χαϊδαρίου» του Θέμου Κορνάρου, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή»)
Ποιος πάει χαμογελώντας στον θάνατο;
Γιατί η Ιστορία του Κόμματός μας είναι γεμάτη από τέτοια παραδείγματα άφθαστου ηρωισμού;
Τι άνθρωποι ήταν όλοι αυτοί;
Μερικά μόνο από τα ερωτήματα που έρχονται και επανέρχονται στο μυαλό μας μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών που απαθανατίζουν τους 200 κομμουνιστές, λίγο πριν τη μαζική εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την 1η Μάη του 1944.
Αυτές τις μέρες που διαβάζεται η «ιστορία του κόσμου σε μικρά ονόματα» αξίζει να ανακαλύψουμε τις ψηφίδες της εποχής στην οποία ανδρώθηκαν οι 200. Για να συνειδητοποιήσουμε όχι μόνο το μεγαλείο της θυσίας, αλλά και το μέγεθος του χρέους που μας παρέδωσε...