Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026

Η υπέρβαση των εκλογικών ορίων: Από τη «στατιστική παραμόρφωση» των δημοσκοπήσεων στην οργανωμένη ανατροπή τους

 

Κείμενο του Αντώνη Μαλάμη
 
 

1. Η θέση του ΚΚΕ για τις αστικές εκλογές και τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων

Για το ΚΚΕ, οι αστικές κοινοβουλευτικές εκλογές δεν υπήρξαν ποτέ το πρωτεύον πεδίο για την αλλαγή του κοινωνικού και πολιτικού συσχετισμού δυνάμεων, ούτε ο μοναδικός ή ασφαλής δείκτης της λαϊκής συνείδησης. Η ίδια η ιστορική πείρα του εργατικού κινήματος αποδεικνύει ότι η κάλπη των αστικών θεσμών αποτυπώνει μόνο στιγμιαία, ατελώς και συχνά παραμορφωτικά τη δυναμική των μαζών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πορεία των Μπολσεβίκων το 1917: Στις εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση κατέγραψαν μειοψηφικό ποσοστό (περίπου 24%), την ίδια ακριβώς στιγμή που είχαν κατακτήσει την απόλυτη πλειοψηφία στα Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών στα κρίσιμα βιομηχανικά κέντρα, εκεί δηλαδή όπου κρινόταν η πραγματική εξουσία και ο πραγματικός συσχετισμός δυνάμεων.

Όταν λοιπόν το ΚΚΕ μιλά για αλλαγή και ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων, δεν αναφέρεται κύρια ή αποκλειστικά σε μια εκλογική μετατόπιση ποσοστών. Αναφέρεται πρώτα απ' όλα στο ανέβασμα της εργατικής - λαϊκής συνείδησης, στην οργάνωση της πλειοψηφίας του λαού και της νεολαίας σε αντικαπιταλιστική - αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση, στην εξάπλωση και επικράτηση των ιδεών του σοσιαλισμού - κομμουνισμού σε ευρύτερα λαϊκά στρώματα, στο ανέβασμα των αγωνιστικών διαθέσεων.

Αυτός ο ουσιαστικός συσχετισμός κρίνεται καθημερινά στους χώρους δουλειάς, στα πανεπιστήμια, στα σχολεία και στις γειτονιές. Μπορεί εν μέρει να εκφράζεται και στην κάλπη, όμως η πραγματική, ανατρεπτική ισχύς του λαϊκού παράγοντα οικοδομείται και δοκιμάζεται έξω και μακριά από τα στενά όρια της κοινοβουλευτικής αναμονής.

2. Τα εργαλεία του αντιπάλου: Η σκόπιμη τυφλότητα των δημοσκοπήσεων

Από την άλλη σκοπιά, τα αστικά επιτελεία επιχειρούν συστηματικά να περιορίσουν όλη την πολιτική συζήτηση στα στενά όρια της κοινοβουλευτικής διαχείρισης. Κάθε φορά που επιχειρούν να «ακτινογραφήσουν» την πολιτική συμπεριφορά της νεολαίας και των εργαζομένων, τα ευρήματά τους προσκρούουν στα ίδια τα δομικά όρια της μεθοδολογίας και της ταξικής σκοπιμότητας που υπηρετούν. Δεν πρόκειται απλώς για τεχνικές ατέλειες. Η δομή, το ύφος και το περιεχόμενο των ερωτηματολογίων είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να εγκλωβίζουν τη λαϊκή αμφισβήτηση στη «συστημική κυβερνησιμότητα» και να εξαφανίζουν τα πραγματικά στοιχεία της ζωής.

Οι αστικές δημοσκοπήσεις ουδέποτε πρόκειται να ρωτήσουν έναν νέο εργαζόμενο: «Ποιος στάθηκε δίπλα σου την ώρα που ο εργοδότης σε απέλυε εκδικητικά;» Ή τα μέλη μιας λαϊκής οικογένειας: «Ποιος βρέθηκε έξω από την πόρτα σου, απέναντι στις κλούβες και τους δικαστικούς επιμελητές, την ώρα που το Fund ερχόταν να σου πετάξει τα πράγματα στο δρόμο;» Δεν ρωτούν ποιος παλεύει καθημερινά για να μην κοπεί το ρεύμα, ποιος οργανώνει τις απεργίες για αυξήσεις στους μισθούς, ποιος δίνει τη μάχη στα πανεπιστήμια ενάντια στην εμπορευματοποίηση της παιδείας.

Αν γίνονταν αυτές οι ερωτήσεις, θα αποκαλυπτόταν η βαθιά εγγύτητα, η εκτίμηση και ο δεσμός εμπιστοσύνης που αναπτύσσουν πλατιές λαϊκές δυνάμεις με τη δράση και τις θέσεις των κομμουνιστών. Αντί γι' αυτό, οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τη νεολαία ως «απολιτίκ» ή παραιτημένη, ενώ οι συστημικοί αναλυτές σπεύδουν να ερμηνεύσουν τα ποσοστά του ΚΚΕ μιλώντας για «οροφή».

Αυτό που σκοπίμως προσπερνούν είναι η διπλή πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τα εκλογικά ποσοστά: Από τη μία πλευρά, υπάρχει η ακλόνητη ιδεολογική βάση του ΚΚΕ και η καθαρή του στάση να μη γίνει συνένοχος στη διαχείριση του συστήματος. Από την άλλη πλευρά όμως, επιδρούν οι ίδιες οι δυσκολίες της καθημερινότητας — η ελαστική εργασία που εμποδίζει τη συλλογική δράση, η καλλιεργούμενη αποχή και η πίεση για ατομική επιβίωση. Όλα αυτά λειτουργούν σαν «φρένο», εμποδίζοντας την καθημερινή αγανάκτηση να μετατραπεί σε σταθερή, οργανωμένη πολιτική συνείδηση.

3. «Το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι»: Τα μέτρα της Απόφασης της ΚΕ για την ταξική ανάταση των αγώνων

Απέναντι σε αυτό το τοπίο, η Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ (Ριζοσπάστης 26-27/9) για τον προγραμματισμό δουλειάς ξεκαθαρίζει ότι ο συσχετισμός δυνάμεων ούτε αμετάβλητος είναι, ούτε κρίνεται παθητικά. Η Απόφαση επιλέγει να επενδύσει στο «άλλο μονοπάτι»: τον δρόμο της συστηματικής, οργανωμένης και σχεδιασμένης παρέμβασης για την αλλαγή των συσχετισμών, εκεί που κρίνονται όλα — στους χώρους δουλειάς, στην εκπαίδευση, στους κλάδους-κλειδιά.

Με βάση τις κατευθύνσεις της Απόφασης της ΚΕ, η προετοιμασία αυτή συμπυκνώνεται στα εξής κεντρικά καθήκοντα:

Ανασύνταξη του εργατικού - λαϊκού κινήματος και «ρίζωμα» στους χώρους δουλειάς: Το Κόμμα προσανατολίζει όλες του τις δυνάμεις στην ίδρυση και ισχυροποίηση Κομματικών Οργανώσεων Βάσης στους μεγάλους εργασιακούς χώρους, στα ερευνητικά κέντρα, στις τηλεπικοινωνίες, στα logistics, στον τουρισμό. Η μετατροπή της διάχυτης δυσαρέσκειας σε οργανωμένη ταξική πάλη απαιτεί την καθημερινή παρουσία των κομμουνιστών μπροστά σε κάθε μικρό και μεγάλο πρόβλημα των εργαζομένων.

Αποφασιστική αναβάθμιση της ιδεολογικής δουλειάς και αντεπίθεση: Απέναντι στον «αρνητικό πραγματισμό» και τις αυταπάτες της συστημικής διαχείρισης, η Κ.Ε. θέτει ως κεντρικό όρο την ιδεολογική θωράκιση και την προβολή της σοσιαλιστικής προοπτικής. Αποκαλύπτεται ο πραγματικός χαρακτήρας της «πράσινης» και «ψηφιακής» μετάβασης της ΕΕ ως εργαλείων έντασης της εκμετάλλευσης, ενώ αναδεικνύεται η επικαιρότητα του σοσιαλισμού ως της μόνης πραγματικής διεξόδου για τη νεολαία.

Ειδικός σχεδιασμός για τη δουλειά στη νεολαία (ΑΕΙ, Σχολεία, Κατάρτιση): Η ισχυροποίηση της ΚΝΕ, η πρωτοπορία στους αγώνες των Φοιτητικών Συλλόγων και των Μαθητικών Κοινοτήτων, καθώς και η παρέμβαση στα τεχνικά λύκεια και τις δομές κατάρτισης (ΣΑΕΚ/ΕΠΑΛ) όπου φοιτούν τα παιδιά της λαϊκής οικογένειας που μπαίνουν νωρίς στην παραγωγή, αποτελούν θεμελιώδη όρο για να σπάσει η παθητικότητα και να διαμορφωθεί μια νέα αγωνιστική γενιά.

Οργανωτική ισχυροποίηση και διακίνηση του «Ριζοσπάστη»: Η αύξηση της οργανωμένης δύναμης του Κόμματος, η προσέλκυση νέων μελών από την εργατική τάξη και η πλατιά, σχεδιασμένη διακίνηση του «Ριζοσπάστη» και της «ΚΟΜΕΠ» αντιμετωπίζονται ως τα βασικά υλικά εργαλεία για να αποκτήσει η δράση των κομμουνιστών βάθος, διάρκεια και καθοδηγητική σταθερότητα.

Η εκλογική επιρροή δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά ένας επιμέρους δείκτης που ακολουθεί τη βαθύτερη ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική σύνδεση του Κόμματος με τις λαϊκές μάζες.

Απέναντι στην παραμορφωτική εικόνα των δημοσκοπήσεων και τη μοιρολατρία της αστικής προπαγάνδας, το ΚΚΕ προτάσσει την οργανωμένη ταξική πάλη. Ο δρόμος που χαράσσει η Απόφαση της ΚΕ αποδεικνύει ότι ο πραγματικός συσχετισμός δυνάμεων αλλάζει μόνο με την ενεργή, οργανωμένη συμμετοχή της εργατικής τάξης και της νεολαίας στον αγώνα για την ανατροπή του συστήματος της εκμετάλλευσης.

902gr